Cây cổ thụ tỏa bóng mát che chở những ‘cây con’ nhưng đôi khi cũng làm chúng bị ‘cớm nắng’,” tiến sỹ Phương nói
” Anh còn nhớ lắm, ngày bé, sống trong căn nhà lớn nhưng tách biệt với thế giới bên ngoài, những món quà vặt quen với chúng bạn như bánh rán, ômai. /. “Ông tôi giống như cây cổ thụ của dòng họ Đặng. ” Bởi thế, là “con ông cháu cha” nhưng người thân ông Trường Chinh luôn phải chịu sức ép “tròn vai,” ráng sống “không tỳ vết,” mọi lời ăn Tiếng nói, ý kiến cũng phải thật tròn trĩnh để không bị đánh giá, quy chụp.
; Hay đơn giản chỉ là dẫn các cháu đến những khu di tích, đi xem triển lãm tranh và giáo dục chúng bằng những câu chuyện thực. Sau sự việc, được hỏi vì sao người trong nhà không được hay biết gì thì ông nói với các con: “Đấy là bí ẩn nhà nước không thể nói.
” Xuân Phương tự nhận mình có tuổi thơ giống “con chim nhỏ trong chiếc lồng. Cũng do vậy, trong số những con cháu của gia đình ấy nhiều người đã cố “bung” khỏi “bóng cây” để ra với khoảng không tự do, đón nhiều nắng và gió. Cố TBT Trường Chinh nghiên cứu dự thảo văn kiện Đại hội VI của Đảng tại nhà - Ảnh: Gia đình cung cấp “Mẹ tôi kể rằng, lần có thai trước nhất, bà được ông bà nội đích thân đưa xuống tận Hải Phòng cắt thuốc Bắc,” tiến sỹ Phương nói.
Khi các cháu đến tuổi đi học, những câu chuyện của ông thường là về truyền thống văn hóa lịch sử, kể về các nhân vật “ghi danh sử sách” như Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Cao Bá Quát, Vua Quang Trung,. Vẫn chiếc ghế đá, sân gạch rêu mốc, cái chuồng gà xây áp tường gần lối cổng ra vào, giàn sắt trước sân - nơi sinh thời ông dùng để treo các giò hoa phong lan và sau nhà, căn nhà hầm tránh bom vẫn còn đó như một chứng tích về một thời kháng chiến hào hùng của dân tộc.
Lệ nhà, cứ chiều 30 Tết, ông đều mời các cán bộ giúp việc của mình (trợ lý, thư ký, bác sĩ, cần vụ, bảo vệ, lái xe…) đến nhà ăn bữa cơm Tất niên cùng toàn thể gia đình. Hàng ngày, ông đều dậy lúc 6 giờ sáng, trong lúc làm vệ sinh cá nhân ông hay ngâm nga một hai câu đồng dao về con trẻ, rồi tranh thủ vừa tập thể dục vừa nghe bản tin nhanh thế giới, tin tham khảo đặc biệt, tin bình luận, tin trong nước đọc qua băng catsette do phóng viên Thông tấn xã Việt Nam chuyển đến.
” Cũng chính tại căn phòng này, nhiều nghị quyết, văn kiện Đảng và các quyết định trọng đại của lịch sử dân tộc đã ra đời. Ngôi nhà hầu như không đổi thay gì trong hơn nửa thế kỷ gia đình ông chuyển về đây. Lại là thứ anh chỉ dám đứng nhìn từ xa, váng
Hồi đó, nhiều bà con, cơ sở cách mạng những dịp đến thăm và được ông mời dùng cơm tại nhà đều rất ngạc nhiên vì đời sống quá chừng giản dị của gia đình một trong những nhà lãnh đạo cao nhất của đất nước. Với các con dâu, rể, ông luôn quan hoài, không bao giờ xét nét và luôn dặn dò các con công tác tốt và giữ gìn sức khỏe.
Ba chỉ có cuộc đời cách mạng và một lý lịch trong sáng để lại cho các con. Căn phòng làm việc của ông Trường Chinh lúc sinh tiền - Ảnh: ChiLê/Vietnam+ ChiLê (Vietnam+). Đặc biệt, ông rất tâm lý và tình cảm với vợ (bà Nguyễn Thị Minh), người đã hy sinh cả cuộc đời để chăm lo cho ông và gia đình, giúp ông hoàn tất trọng trách trước Đảng, trước dân.
” Bởi, căn nhà nhưng cũng là nơi làm việc đó luôn được bảo vệ nghiêm nhặt với hàng chục cảnh vệ đứng gác quanh và thậm chí cả ở trong nhà để bảo vệ an ninh, an toàn cả ngày cho Tổng Bí thư Trường Chinh lúc bấy giờ. Ông Trường Chinh và cháu nội Đặng Xuân Phương ngày bé. Cho đến những tấm các in bốn chữ giản dị “Trường Chinh, Hà Nội. Và bao năm qua, anh luôn ủ ấp tâm nguyện căn nhà số 3 ở phố Nguyễn Cảnh Chân có thể trở thành nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Trường Chinh, để lưu giữ những hiện vật lịch sử về một lãnh tụ cách mệnh, một nhà chính trị lỗi lạc, một nhà văn hóa lớn của dân tộc cho đời ngày mai.
Lớn lên, muốn tìm hiểu những ngày đầu về làm dâu của mẹ mình, Đặng Xuân Phương cho biết, anh đã từng hỏi mẹ (tiến sỹ Hồ Thị Mỹ Duệ, nguyên con dâu thứ cố Tổng bí thơ Trường Chinh): “Mẹ hẳn là đã rất hạnh phúc, thoả mãn khi bước chân về làm dâu ‘nhà quan,’ được sống no ấm nơi nhà cao cửa rộng?” Câu đáp của mẹ khiến Xuân Phương xúc động: “Ngoài tình cảm quan tâm, yêu rét mướt của ông bà nội, có một sự thật rằng hồi ấy mẹ đã luôn cảm thấy ‘sức ép’ và nhiều lúc còn là sự ‘khổ sở.
Chị Thủy chia sẻ: “Ngày ấy, mọi người trong nhà tôi đã sống mà không dám bước qua ranh giới bản thân, với những hoài vọng, khát khao cá nhân. Tư cách Người Cộng sản… Cánh cổng sắt bạc màu mở ra cả không gian im ắng và lặng lẽ. Hầu hết các kỷ vật trong phòng làm việc của ông đều còn nguyên lành, từ chiếc bút mực, sổ ghi chép từ những năm 1960, ba tủ chứa đầy sách luật-quốc gia, văn chương nghệ thuật, sách nước ngoài.
“Tôi và em gái Thu Thủy, mỗi người đều được nằm ngủ cạnh giường ông bà nội vài ba năm. Để giữ gìn hình ảnh, an ninh, nề nếp gia đình các con cháu đều phải tự kìm giữ xúc tiếp rộng rãi ngoài tầng lớp, nên không có cái gọi là tự do cá nhân chủ nghĩa hay bạn bè riêng.
Chẳng những thế, biết có anh vệ binh đứng gác đêm giữa giá rét mà không có áo ấm, ông liền bảo người nhà tìm chiếc áo khoác cũ còn tốt của ông để họ dùng.
Có một lời dạy của ông trong chuyến thăm Liên Xô vào năm 1982 với vợ chồng con trai thứ Đặng Việt Bích (cha mẹ của Đặng Xuân Phương và Đặng Thuy Thủy) mà đến giờ các đời trong gia đình vẫn nhấc nhau, đại ý rằng: “Ba chẳng có gì để lại cho các con ngoài Tư cách người Cộng sản.
Toàn bộ phải xếp sau những chuẩn mực của gia đình một nhà lãnh đạo tổ quốc
” Giản dị trong nếp sống bao lăm thì trong công việc, ông lại là người vô cùng nguyên tắc và giữ đúng kỷ cương bấy nhiêu, nên vào thời điểm nhà nước tiến hành đổi tiền năm 1985, dù chính ông là người phải ký phê duyệt nhưng hoàn toàn bí ẩn với người nhà đến tận lúc Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam ban bố tin này.
Ông còn kể rất nhiều chuyện về Bác Hồ với quờ niềm kính yêu. Chính vì vậy, những nữ giới trẻ trong nhà như con dâu hay con gái nuôi ông Trường Chinh - những cô gái hồn nhiên mới tốt nghiệp đại học và bước vào đời, cũng luôn thấp thỏm nỗi lo mình làm có đúng không, nói có đúng không.
Và những “sức ép” từ “bóng cả” Trở lại quãng thời gian ba mươi, bốn mươi năm trước, thời khắc mỗi cá nhân đều phải gạt bỏ đi cái tôi cá nhân chủ nghĩa để sống vì lý tưởng chung, vì sự nghiệp tranh đấu cách mệnh giải phóng dân tộc, thì chính tại căn nhà cũng là nơi làm việc của nhà lãnh đạo Trường Chinh , những người thân có may mắn được sống cùng ông đã phải chất chứa nhiều tâm can mà đến giờ họ mới cởi mở phần nào.
Lâu lâu, khi có anh, chị em họ sống ở xa về Hà Nội đến chơi thăm ông bà, chiếc giường lại được nhường lại cho những người cháu khác vài hôm,” tiến sỹ Phương kể.
” Cũng vì sống quá nguyên tắc như vậy nên mặc dù rất tôn kính ông nhưng tiến sỹ Xuân Phương cũng phải thú thực, không phải người con, cháu nào cũng đủ sức bền để nối bước nghiệp ông. Tiến sỹ Đặng Xuân Phương - người cháu nội được coi là khá gần gũi, vẫn nhớ bữa sáng của ông thường là chiếc bánh mỳ nhỏ với sữa hoặc trứng gà ốp lết từ đàn gà nhà nuôi.
Ông cũng thường nói với con cháu phải biết quan tâm tới những người giúp việc xung quanh. Với góc nhìn này, tôi muốn gọi cố Tổng bí thơ Trường Chinh đơn giản chỉ bằng danh xưng “ông” gần gụi. Mỗi buổi tối, ông thường dành khoảng 30 phút sau bữa ăn để lắng nghe và chuyện trò với các con (con trai Việt Bích, Việt Bắc, con gái nuôi Bích Ngọc) và các cháu nội.
Món ăn chính ưa chuộng của ông là thịt rim hay thịt băm và rau muống luộc với cà. Vậy mới có cảnh, “mỗi sáng thức dậy, cả bố mẹ con cái bước ra cửa phòng đã phải khoác lên mình một dung mạo chỉn chu, áo xống, tác phong chỉnh tề, hoàn hảo,” chị Đặng Thu Thủy nhớ lại. Không chỉ những người con mà đến cả đời sau, như người cháu nội Đặng Xuân Phương ngay từ nhỏ đã tự ý thức được rằng: “Sống ở đây, mọi người con, người cháu đều phải thực hành nhiệm vụ chính trị.
Tôi sẽ mang đến cho bạn đọc một góc nhìn khác về những sự thực được cất giấu lâu nay nay trong ngóc ngách ký ức những người cháu gần gũi nhất của ông. (Nguồn ảnh: Gia đình cung cấp) cho nên, tôi muốn không tiếp cận chân dung cố Tổng bí thơ như một lãnh tụ cách mạng, nhà chính trị lỗi lạc hay một nhà văn hóa lớn của giang san như thường thấy.
Trong ký ức của người thân, ông Trường Chinh là người có lối sống giản dị. Chỉ còn lại Đặng Xuân Phương ở lại, ngó hương hỏa nơi mà ông nội anh đã từng gắn bó cả thế cuộc, cả sự nghiệp cách mạng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét