Thứ Năm, 12 tháng 9, 2013

Biển Đông nhìn từ hay hay cuộc kháng Pháp 155 năm trước.

Trong mấy nghìn nghĩa sĩ hy sinh dưới thật tình Điện Hải có nhiều người Đà Nẵng, nhưng không chỉ người Đà Nẵng mà quân triều đình rất đông, từ nhiều quê hương trên cả tập kết lại

Biển Đông nhìn từ cuộc kháng Pháp 155 năm trước

Nói nhân dân Đà Nẵng thay mặt cả nước và cùng cả nước là để khẳng định cuộc chiến tranh vệ quốc này phải được ngóng như là một chiến dịch cấp nhà nước mà tổng tư lệnh vô thượng là vua Tự Đức và tổng hành dinh trực tiếp điều hành chiến dịch đóng ngay ở đế đô Huế.

Nhưng kỳ thực phải nhìn ở mặt khác nữa, đặc biệt là thời đoạn đầu của cuộc chiến tranh, nhà Nguyễn cũng đã có những đóng góp hăng hái. Như vậy có thể nói, cùng với nhân dân, không chỉ quần chúng. Chưa có cuộc nào thắng lợi, chỉ có trận này mới thắng! Có thể nói sự đồng thuận của quần chúng, sự hy sinh và lòng kiêu dũng của những người dân thường "một nắng hai sương", lam lũ làm ăn đã góp phần rất lớn vào chiến thắng đó.

Trong tư duy quân sự của vua Gia Long, thành Điện Hải bên tả ngạn, cùng với thành An Hải bên hữu ngạn sông Hàn và pháo đài Định Hải ở phía đông trạm Nam Chơn, toàn bộ đều được định vị trong hệ thống phòng ngự chiến lược cấp quốc gia, với nhiệm vụ kiểm soát và phòng thủ cửa biển Đà Nẵng. Chừng như Gia Long và các vị vua kế nghiệp phần nào đó đã tinh thần được rằng chỉ có thể dùng cái "thuẫn" phương Tây mới có thể chống đỡ hữu hiệu với cái "mâu" Tây phương, "mâu" càng sắc bén bao nhiêu thì đòi hỏi "thuẫn" phải càng cứng cáp bấy nhiêu.

Họ chính là những người đào hào, đắp chiến lũy để kìm chân quân thù, không cho quân thù thực hiện kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh". Vn Theo Hải Châu - Infonet.

Ông Bùi Văn Tiếng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy, chủ toạ Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng giải đáp phỏng vấn báo Infonet (Ảnh: HC) Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998 (nhân kỷ niệm 140 năm ngày quần chúng Đà Nẵng đi đầu chống thực dân), lãnh đạo Đà Nẵng lại đến dâng hương tại Nghĩa trủng Phước Ninh - nơi cùng với Nghĩa trủng Hòa Vang (quy tập khoảng 1.

000 hài cốt nghĩa sĩ đã vị quốc vong thân trong cuộc kháng chiến đó

Biển Đông nhìn từ cuộc kháng Pháp 155 năm trước

# Đà Nẵng mà còn dân chúng cả nước, và quan quân triều đình thì vai trò của triều đình Huế, của vua Tự Đức, của những danh tướng, nhất là tướng Nguyễn Tri Phương cũng là những yếu tố quan trọng quyết định chiến thắng của quân và dân ta, đánh bại cuộc tiến công quân sự của liên quân Pháp - Y Pha Nho trên chiến trường Đà Nẵng trong cuộc chiến tranh hai năm 1858 - 1860.

Quần chúng Đà Nẵng chuẩn bị kỷ niệm 155 năm ngày chống thực dân (1/9/1858 - 1/9/2013) - Ảnh: HC Chính nhà vua chứ không ai khác đã mau chóng ra lệnh thay thế các tướng soái không đáp ứng được đề nghị của mặt trận và đã có một quyết định cực kỳ minh mẫn là điều động danh tướng Nguyễn Tri Phương về làm tư lệnh trận mạc Đà Nẵng thay tướng Tống Phước Minh vừa mới được giao giữ nhiệm vụ này ngay sau khi tướng Lê Đình Lý hy sinh.

Sẽ có một hội thảo khoa học về "Vai trò của Nguyễn Tri Phương trên mặt trận Đà Nẵng trong cuộc kháng chiến chống Pháp 1858 - 1860" do Hội Khoa học Lịch sử TP Đà Nẵng và Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Thừa Thiên - Huế kết hợp tổ chức vào cuối tháng 9 tới ở Đà Nẵng. Chính lòng kiêu dũng cộng với đức hy sinh đó đã góp phần làm nên một chiến thắng mà theo tôi thì đó là chiến thắng trước tiên và độc nhất vô nhị từ khi cử sự chiến tranh cho đến khi người Pháp hoàn toàn áp đặt nền thống trị trên tuốt tuột cương vực nước ta cũng như toàn cõi Đông Dương.

Liên quân Pháp - Y Pha Nho tiến vào cửa Hàn, bắn phá pháo đài phía Tây thành Điện Hải (Ảnh tư liệu do Bảo tàng Đà Nẵng cung cấp) Nhà Nguyễn cũng đã cử những danh thần có kinh nghiệm đến thị sát để xây dựng kế hoạch trực tiếp trước chiến tranh.

Thí dụ như Nguyễn Công Trứ, Ví dụ như Nguyễn Tri Phương. Lâu nay mình cứ nghĩ nhà Nguyễn là bán nước, nhà Nguyễn là dính thực dân.

Nhưng nếu chỉ nhân dân có đủ làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến 2 năm 1858 - 1860 nếu thiếu vai trò của người lãnh đạo, thưa ông? Ông Bùi Văn Tiếng: Có thể nói làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến còn có một điều nữa, đó là vai trò cá nhân. Tỉ dụ hệ thống phòng vệ Đà Nẵng là từ thời Gia Long. Hệ thống phòng thủ chiến lược này không ngừng được mở mang, nâng cấp vào các đời vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức

Biển Đông nhìn từ cuộc kháng Pháp 155 năm trước

Họ đến đương đầu và hy sinh ở đây. Hệ thống đồn trú của liên quân Pháp - Y Pha Nho chiếm đóng trên bán đảo Sơn Trà (Ảnh tư liệu do bảo tồn Đà Nẵng cung cấp) Sự đồng thuận của người dân trong cuộc tranh đấu với một thế lực phương Tây mạnh hơn mình gấp nhiều lần như thế là điều có thể khẳng định.

# Đà Nẵng thay mặt cả nước và cùng cả nước tiến hành cuộc kháng chiến 2 năm (1858 - 1960) đánh bại cuộc tiến công quân sự của liên quân Pháp - Y Pha Nho (Tây Ban Nha) khai mạc cuộc chiến tranh xâm lược nước ta của thực dân Pháp, các vị lãnh đạo mấu chốt của TP Đà Nẵng đến dâng hương tại Nghĩa trủng Phước Ninh ở nghĩa trang Sơn Gà, nơi quy tập khoảng 3. 300 hài cốt quan quân triều đình và dân đen Đà Nẵng ngã xuống trong cuộc kháng chiến 1858 - 1860) là hai nghĩa trang quốc gia trước nhất trong lịch sử Việt Nam.

Đó là danh tướng Nguyễn Tri Phương. Nhìn xa hơn về các triều vua trước, càng thấy tầm cỡ quốc gia của cuộc chiến tranh hai năm 1858 - 1860. Vai trò cá nhân của tổng tư lệnh là vua Tự Đức vô cùng quan yếu.

# Mà còn có vai trò của triều đình, của nhà vua. Từ nay trở đi sẽ trở thành lễ dâng hương hàng năm để lãnh đạo Đà Nẵng thay mặt người dân TP đãi đằng lòng tri ân đối với các nghĩa sĩ đã đương đầu và phục vụ chống chọi dưới chân thành Điện Hải năm nào. Nên trong cuộc chiến này không chỉ là quần chúng

Biển Đông nhìn từ cuộc kháng Pháp 155 năm trước

Có thể nói người dân Đà Nẵng lần trước nhất trong đời và cũng có thể nói là lần đầu tiên trong lịch sử hình thành nên vùng đất này phải tự tay mình châm lửa đốt nhà để thực hiện "tiêu thổ kháng chiến". Nhân này, PV Infonet đã có cuộc phỏng vấn ông Bùi Văn Tiếng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Đà Nẵng, về một số vấn đề liên tưởng đến cuộc kháng chiến 2 năm chống liên quân Pháp - Y Pha Nho, và đặc biệt là những bài học từ cuộc kháng chiến đó đối với vấn đề biển Đông giờ: quần chúng + Triều đình + Danh tướng làm nên chiến thắng! Thưa ông, bài học lớn nhất từ thắng lợi của quân và dân Đà Nẵng đối với cuộc tấn công của liên quân Pháp - Y Pha Nho cách đây 155 năm là gì? Phải chăng là bài học về sự đồng thuận của lòng dân? Ông Bùi Văn Tiếng: Tôi muốn dùng câu "Cuộc đấu tranh dưới thực tâm Điện Hải" như một cách mô tả hoán dụ để nói về sự kiện quần chúng Đà Nẵng thay mặt cả nước và cùng cả nước đánh bại cuộc tiến công quân sự của liên quân Pháp - Y Pha Nho (Tây Ban Nha) tại phòng tuyến thành Điện Hải và nhiều phòng tuyến quan yếu khác trên bản đồ chiến sự toàn chiến trường Đà Nẵng trong cuộc chiến tranh hai năm 1858 - 1860, bắt đầu từ ngày 1/9/1858 khi liên quân Pháp - Y Pha Nho nã những phát súng đầu tiên vào bán đảo Sơn Trà.

Từ đó có thể nói vua Tự Đức và triều đình Huế có vai trò rất quan yếu như là một bộ chỉ huy vô thượng và tổng tư lệnh tối cao đối với mặt trận Đà Nẵng. Tuy nhiên cũng phải thấy một điều, người Đà Nẵng "thay mặt cả nước" nhưng phải nói thêm một ý nữa là "cùng cả nước" đánh giặc, chứ không phải chỉ riêng người Đà Nẵng.

Đáng chú ý là ngay từ đầu, vào năm 1813, vua Gia Long đã cho xây dựng thành Điện Hải theo kiểu Vauban mà ông học được của chính người Pháp. Sáng 30/8, nhân kỷ niệm 155 năm (1/9/1858 - 1/9/2013) quần chúng.

Lúc đó sẽ có điều kiện để làm rõ hơn những đóng góp của Nguyễn Tri Phương trên chiến trường Đà Nẵng trong cuộc chiến tranh Mậu Ngọ 1858 - 1860. (Phần tiếp: Từ "Vọng hải đài" nhìn ra biển Đông) AloBacsi. Và hẳn nhiên cũng chẳng thể không nói đến một vị tướng, vai trò cá nhân chủ nghĩa của một vị tướng.

Có lẽ đây không phải là sự lựa chọn ngẫu nhiên, càng không phải là ý thức sùng ngoại của người đứng đầu triều đình nhà Nguyễn.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét